Home

  Project   Resultaten   Producten   Recepten   Koken   Werkplaats   Nieuws   Ervaringen   Sponsoring   Gastenboek   Stichting   Contact   Foto's

Hoe wordt er gekookt in Tamale

 Eetcultuur
Als je in Ghana kookt dan kook je dagelijks een beetje meer dan dat je voor je eigen gezin nodig denkt te hebben. Je weet namelijk nooit wie er langs komt en er moet eigenlijk altijd iets te eten zijn voor onverwachte gasten of mensen die je komen begroeten.
Meer lezen ...
 
 
 
 
  Het koken in en rondom Tamale wordt hoofdzakelijk gedaan op drie verschillende manieren: Men kookt op hout, op houtskool of op gas.
In 2010 is er onderzoek gedaan naar de manier waarop de Ghanezen koken onder meer in de Northern  Region waar Tamale de hoofdstad van is. Er werd geconcludeerd dat 77% op hout kookt, 17 % op houtskool en 3 % op gas waarbij een toename te zien was -ten opzichte van voorgaande jaren- van gas en houtskool. Er zijn hele kleine percentages van andere mogelijkheden die daar aan toegevoegd kunnen worden. Zo wordt er ook wel gebruik gemaakt van restafval van gewassen (denk aan de stengels van mais) en op kleine schaal wordt er gekookt met behulp van kerosine en elektriciteit.


 
Soep van de dag....   Koken voor een bruiloft....

De reden waarom houtskool populair is, is dat je het ook in kleine porties - relatief goedkoop- kunt inkopen. Als je niet veel geld hebt, dan is het handig als je ieder dag net genoeg kunt kopen om mee te koken voor die dag. Van hout moet je in verhouding meer inkopen en gas is ook gewoon duurder. Denk alleen maar aan de investering die je moet doen om de gasfles en het gasstel aan te schaffen…
Het gebruik van gas is iets van de laatste decennia. Het is iets nieuws en velen moeten daar aan wennen. Men vindt het niet veilig, is bang voor gasontploffingen en houd het daarom meestal liever bij het oude vertrouwde koken op houtskool of hout. Koken op gas doe je ook meestal binnen en het sociale leven vindt nu eenmaal buiten -op de binnenplaats- plaats. Bovendien is buiten koken veel aangenamer omdat het binnenshuis meestal al bloedheet is en je begrijpt wat er gebeurd als je daar dan ook nog eens moet gaan koken…

Als je op gas kookt heb je toch altijd ook een stoof voor houtskool nodig of een vuurplaats. Het gebeurt namelijk nog al te vaak dat er bij perioden geen gas in Tamale te verkrijgen is dus moet je uit nood wel overstappen op een alternatief.
Elektriciteit valt ook nog regelmatig uit dus ook in die huishoudens moet er regelmatig gekookt worden op brandhout en/of houtskool.
Maar dat is niet de enige reden dat iedereen hier houtskool en brandhout nodig heeft, want er zijn traditionele recepten die gewoon op hout of op brandhout gekookt móeten worden! En dat zit hem dan vooral in de manier van roeren. T-Z (een afkorting van Tuo ‘eten’ en Zafi ‘heet’) bijvoorbeeld, maar ook Banku moet tientallen minuten stevig geroerd worden! En niet zomaar een beetje losjes vanuit de pols je lepel rond laten dobberen, maar ferm! Onophoudelijk!
Het is zwaar werk en om de pot op zijn plaats te houden worden er door de handvaten ijzeren staven gehaakt die tot op de grond komen. Hier zet de vrouw die aan het roeren is stevig haar voeten op om omkieperen te voorkomen. Dat gaat je niet lukken op een gasstel of een brandertje!
Bovendien, als er voor veel mensen gekookt wordt -in potten zo groot dat je je er gemakkelijk in kunt verstoppen en de lepels wel op roeispanen lijken-, waar kun je anders zo’n grote pot kwijt dan tussen zware stenen waaronder een vuurtje van brandhout brandt?


T-Z, dat is maismeel met water... Het Dagomba voedsel bij uitstek!
 
 
En voor een bruiloft maak je een enorme hoeveelheid! Ongelofelijk zwaar werk om klaar te maken.   Dus sta je er niet alleen voor en roer je om beurten....

Houtskool en hout lijken er voldoende te zijn. Het is dagelijks te verkrijgen op elke hoek van de straat of te koop van vrouwen die langs de huizen gaan met torenhoge bouwsels van schalen met houtskool op hun hoofd of grote bundels takken. Brandhout wordt dagelijks met vrachtwagens vol vanuit alle windstreken aangevoerd. Er is nooit een dag geen houtskool of geen hout in stad…
Maar voor hoe lang nog?

 
Voor de traditionele wijze van koken heb je dagelijks brandhout nodig.   Brandhoutverkoopster met haar voorraad.

 

 
 Vrouwen en koken
Het zijn de vrouwen die voor dag en dauw opstaan om een vuur aan te leggen en de hele dag door voor het eten zorgen. Vrouwen bemannen de kookplaats want koken is hier in het noorden van Ghana een echte vrouwenaangelegen-heid. Vaak moeten de vrouwen daarnaast voor een inkomen zorgen, de kinderen opvoeden en ook nog het hele huishouden draaiende houden… Een niet eenvoudige taak.