Home

  Project   Resultaten   Producten   Recepten   Koken   Werkplaats   Nieuws   Ervaringen   Sponsoring   Gastenboek   Stichting   Contact   Foto's

De eetcultuur in Tamale

Eetcultuur
Als je in Ghana kookt dan kook je dagelijks een beetje meer dan dat je voor je eigen gezin nodig denkt te hebben. Je weet namelijk nooit wie er langs komt en er moet eigenlijk altijd iets te eten zijn voor onverwachte gasten of mensen die je komen begroeten. Eten geven is een teken van respect en dat je het apprecieert dat iemand je met een bezoek vereert. Ook hou je er rekening mee, zeker als je in een compound woont, dat je ook regelmatig andere kinderen dan die van jezelf te eten geeft. Andere moeders  zullen hetzelfde doen voor jouw kinderen! Als je met je familie in een compound house woont en je grootouders wonen daar ook bij in dan kun je het gewoon niet maken om niet te koken en maar iets om de hoek te halen want met zelf koken toon je je grootouders respect!


Aan tafel…!
Gezellig gezamenlijk eten is er nauwelijks bij in Tamale. Ik heb mensen nog nooit samen aan een grote tafel zien eten laat staan dat je gedekte tafels ziet… Iedereen eet eigenlijk het liefst voor zich en afzonderlijk. Als een moeder heeft gekookt serveert ze de maaltijd aan haar man, roept de kinderen bij zich die ze een bakje eten geeft en die verspreiden zich over de compound om alleen te gaan eten of met elkaar. Er wordt natuurlijk ook wel eens samen uit een schaal gegeten door kinderen maar altijd snel, gehaast en bang dat ze iets tekort komen wordt er meestal geschrokt…  Ouderen eten ook wel eens samen uit een schaal maar wachten totdat iedereen uitgegeten is is er niet bij. Ben je klaar dan loop je er gewoon bij weg. Ook even de dag doornemen terwijl je van het eten geniet, een praatje maken of een grap vertellen zit er niet in. Eten is hier heel basaal: Voedsel tot je nemen. Dat doe je zonder je te laten afleiden. Er wordt ook tegen kinderen gezegd dat als je iets anders onder het eten doet, dat je het voedsel dan niet respecteert. Uren kan er gekookt worden maar in een paar minuten is het opgegeten...
In werksituaties als de onze bijvoorbeeld kan het er overigens wel weer vrolijk aan toe gaan. Er wordt gelachen en gegrapt en zitten vaak in groepjes bij elkaar maar het is een andere situatie dan thuis!
In de dorpen gaat het er meestal ook wat gemoedelijker aan toe. Mannen eten soms met elkaar en vrouwen zitten soms gezamenlijk in een hut of buiten op de grond te eten.

You Are Invited…!
Het is onmogelijk om zomaar te gaan eten… ‘Eet smakelijk’ wordt elkaar niet toegewenst maar je nodigt anderen áltijd uit om mee te eten. “You Are Invited” zeg je tegen iedereen die om je heen zit en wellicht met andere dingen bezig zijn. Mensen die verder weg zitten maak je met gebaren duidelijk dat je gaat eten en dat je bent uitgenodigd om mee te eten. Meestal wordt er vriendelijk bedankt, of God gedankt in het Arabisch en mocht er toch iemand opstaan om met je mee te eten dan deel je je maaltijd met liefde! Als je het vergeet te zeggen dan wordt je er altijd wel door iemand aan herinnert en hoor je -terwijl je je stilletjes zit te schamen-… “Am I not invited?!”

Eten van de straat…
Dat doet iedereen eigenlijk dagelijks als je tenminste een beetje geld hebt… De pap voor het ontbijt, een tussendoortje,  of een hapje tussen de middag en misschien voor het slapen gaan iets voor de lekkere trek… Op elke hoek van de straat kun je wel een tafel, een kraampje of enkel kookpotten op een vuurtje vinden waar je iets te eten kunt kopen. Soms gaan de vrouwen die koken bij elkaar staan omdat ze hopen zo iets meer klanten te trekken.


Het is pauze... rondom de werkplaats wordt op straat gekookt en eten aangeboden voor de lunch en Hamdia heeft trek....
 
 
Vandaag heeft ze zin in fufu, dat is gestampte yam. 4 vrouwen slaan met een houten stamper in een houten bak waarin de yam tot een soort puree gestampt wordt. Soepje erover en smullen maar!   Het hout op hout klinkt als muziek in de oren, vooral als de dames een ritme in het stampen krijgen en om de beurt in hun handen klappen als de stok in de lucht is...

  Wat je koopt eet je nooit lopend op straat op. Je gaat er even voor zitten of je neemt het mee naar huis waar je het opeet.
Als je bekend bent bij de kooksters en je woont dichtbij of je eet het bij het kraampje op dan willen ze je het eten wel op een bordje geven maar normaal gesproken wordt het eten in een zwart plastic zakjes gedaan en daar wordt dan vaak zo uit gegeten… Men neemt nauwelijks de moeite om het even op een bordje te doen. Het zakje gaat open en je eet het er zo uit. Kinderen leggen vaak een knoop in het zakje,  bijten er een hoekje uit en duwen het dan hap voor hap naar binnen…
Rond de werkplaats waar we nu met zo’n 20 man werken zijn ook een aantal eetstalletje gekomen omdat we allemaal wel iets willen eten tussen de middag. We hebben nu maar liefst keuze uit drie verschillende menu’s en als we iets anders willen dan lopen we een eindje verder en vinden  wel iets van onze gading!

Met de handen…
Zo eet men hier het liefst en echt… het is ook heel erg lekker om met je handen te eten! Probeer het maar eens! Zelfs als er lepels en vorken voorhanden zijn eet men hier toch graag met de handen. Handen wassen voor het eten is dan wel belangrijk en hoewel er veel campagnes worden gevoerd over wassen met zeep etc. wordt er hier maar weinig aandacht aan geschonken. Wel met je rechterhand eten! Je linkerhand gebruik je namelijk voor minder frisse klusjes…

Hoogtijdagen…
Op hoogtijdagen zoals op bruiloften, begrafenissen en geboortefeesten worden er enorme hoeveelheden eten gekookt. Iedereen die komt moet te eten hebben. Alle vrouwelijke familieleden komen in alle vroegte samen en koken dan met elkaar. Er worden schapen, geiten en soms koeien geslacht wat weer het werk is van de mannelijke familieleden. Het lijkt op zulke dagen wel of het allemaal niet op kan!
Wat een vreselijk ding van deze tijd is, is dat het eten tegenwoordig  in piepschuimbakjes gedaan wordt om mee te geven naar huis, of om ergens op het ‘feestterrein’ op te eten. Die slingeren vervolgens de hele dag overal rond…  daar glij je over uit, je stapt er midden in of je doet allerlei pogingen om ze te ontwijken. Vroeger stopten ze het eten in glanzende bladeren,  dat was nog eens iets! Maar de vooruitgang brengt andere dingen met zich mee…
De Islam brengt enkele speciale richtlijnen met zich mee wat eten betreft. En aangezien het merendeel van de bevolking hier Moslim is heb je er mee te maken. Zo wordt er onder meer op een speciale, Islamitische wijze geslacht, is het verboden om varkensvlees te eten en -het is geen moeten maar als je wilt- vast je als Moslim ook iedere maandag en donderdag.
In de vastenmaand Ramadan wordt er een maand lang door iedereen gevast en tussen zonsopgang en zonsondergang niet gegeten of gedronken.
Tijdens de Ramadan trekt  er om 2 uur ’s nachts  iemand met een trommel door de straten van Tamale met als doel de vrouwen te wekken om te gaan koken. Wat zou de New Cooking Bag ook dan een uitkomst kunnen bieden! In de vastentijd zou je ’s avonds voordat je gaat slapen je eten kunnen koken en opbergen in de New Cooking Bag. ‘s Morgens voor dag en dauw, voordat de zon opkomt is je maaltijd kant en klaar, kun je meteen gaan eten en ben je er klaar voor om weer een dag van vasten tegemoet te treden.